Thời gian hồi phục sau đột quỵ (Các mốc quan trọng)

Bạn đang muốn biết thời gian phục hồi sau đột quỵ là bao lâu?

Tôi và người thân cần bao nhiêu thời gian để trở lại như xưa?

Thời gian hồi phục sau đột quỵ không nhất quán và không thể dự đoán, do mỗi trường hợp đột quỵ là khác nhau, mang lại những hậu quả khác nhau.

Vì vậy,

Tốc độ hồi phục của mỗi người là duy nhất.

Tuy nhiên,

Ngay nay người ta đã tìm thấy một điểm chung trên con đường thời gian hồi phục sau đột quỵ.

Hãy đọc những dòng tiếp theo đây, Bác Sỹ Ơi sẽ cung cấp cho bạn cái nhìn tổng quan về những mốc thời gian phục hồi thường gặp sau cơn đột quỵ.

Các yếu tố ảnh hưởng đến thời gian hồi phục sau đột quỵ

Thời gian cấp cứu đột quỵ

Như bạn đã biết,

Đột quỵ xảy ra khi lượng máu cung cấp cho não bị giảm sút. Khi một động mạch bị tắc (gọi là đột quỵ do thiếu máu cục bộ) hoặc bị vỡ (gọi là đột quỵ do xuất huyết).

Lúc này, khu vực bị ảnh hưởng của não không nhận đủ máu, dẫn đến tổn thương mô và mất chức năng của khu vực đó.

Cứ mỗi giây trôi qua,

Mỗi giây mà dòng máu không tới não càng làm tổn thương nghiêm trọng hơn và dẫn đến tử vong nếu không được cấp cứu đột quỵ kịp thời.

Vì vậy,

Cấp cứu đột quỵ càng nhanh, thì khu vực não bị tổn thương sẽ càng ít. Giúp thời gian hồi phục sau đột quỵ diễn ra nhanh hơn, nhẹ nhàng hơn.

Nếu bạn muốn hiểu rõ hơn về khả năng phục hồi sau đột quỵ, có hai yếu tố cần xem xét:

Kích thước của đơn đột quỵ

Đối với kích thước, nếu cơn đột quỵ nhẹ, thì tổn thương não có thể tối thiểu. Khi tổn thương mô là tối thiểu, việc phục hồi thường diễn ra nhanh hơn.

Khi một cơn đột quỵ được xem nghiêm trọng, thường được đánh giá bằng Thang điểm Đột quỵ NIH, thì quá trình hồi phục có thể mất nhiều thời gian.

Điều này dễ hiểu bởi vì,

Một cơn đột quỵ nghiêm trọng thường đi kèm với những tác động lớn hơn. Trong nhiều trường hợp, người sống sót sau đột quỵ này sẽ cần phải tham gia vào quá trình phục hồi chức năng chuyên sâu.

Ví trị diễn ra đột quỵ

Bạn có biết,

Các vùng não khác nhau điều khiển các chức năng khác nhau?

Trong khi đó,

Đột quỵ có thể ảnh hưởng đến nhiều vùng khác nhau của não. Điều này làm cho việc dự đoán thời gian hồi phục sau đột quỵ trở nên phức tạp.

Bạn có thể hình dung,

• Bộ não của chúng ta như một bản đồ lớn,
• Với mỗi vùng não như một thành phố nhỏ, điều khiển các chức năng khác nhau của cơ thể.

Khi đột quỵ xảy ra, tức là một thành phố nhỏ trong bản đồ này bị tấn công.

Các thành phố khác nhau đảm nhận các nhiệm vụ khác nhau – từ điều khiển chuyển động của tay chân đến việc hiểu ngôn ngữ.

Vì vậy,

Tùy thuộc vào vùng não bị tấn công, chúng ta sẽ thấy các hậu quả khác nhau – một số dễ vượt qua hơn một số khác. Điều này giải thích vì sao thời gian hồi phục sau đột quỵ lại phức tạp và khác nhau mở mỗi người.

Ví dụ:

Một cơn đột quỵ ở bán cầu não trái làm ảnh hưởng đến khả năng ngôn ngữ của người sống sót. Đây là do trung tâm ngôn ngữ nằm ở bán cầu não trái ở hầu hết mọi người.

Cụ thể hơn, một cơn đột quỵ ở phần thái dương ở bên trái có thể gây rối loạn ngôn ngữ như chứng afasia.

Còn bị đột quỵ ở bán cầu não phải có thể gặp phải những hậu quả hoàn toàn khác.

Kiên trì với các bài tập phục hồi chức năng sau đột quỵ

Phần quan trọng nhất mà bạn làm chủ để đẩy nhanh quá trình hồi phục sau đột quỵ là thực hiện đầy đủ các bài tập phục hồi.

Càng thực hiện nhiều bài tập hồi sức được chuyên gia chỉ dẫn, khả năng phục hồi của bạn càng tốt.

Ngược lại,

Không kiên trì tham gia hồi sức sẽ làm chậm quá trình hồi phục sau đột quỵ và dẫn đến thời gian hồi phục sau đột quỵ kéo dài.

Một nghiên cứu đã chỉ ra rằng, sau 5 năm đột quỵ, người sống sót thể hiện khả năng chức năng tương tự như hồi 2 tháng sau đột quỵ. 

Các nhà nghiên cứu cho rằng kết quả tồi tệ này là do thiếu sự phục hồi lâu dài sau giai đoạn phục hồi ban đầu. Điều này chứng tỏ tầm quan trọng của việc duy trì sự nhất quán với chương trình trị liệu của bạn. 

Bên cạnh 4 yếu tố ảnh hướng đến thời gian phuc hồi sau đột quỵ ở trên,

Còn một điều mà Bác Sỹ Ơi muốn nhắn với riêng bạn – người đang đọc bài viết này.

Tuổi tác và sức khỏe tổng thể của bạn trước khi đột quỵ có thể tiếp sức cho bạn trong hành trình này. Nếu bạn trẻ khỏe, năng động trước khi đối mặt với đột quỵ, quá trình phục hồi sẽ diễn ra nhanh hơn, và bình minh sẽ tới sớm hơn. Hãy bắt đầu bảo vệ chính mình, từ việc bảo vệ tim mạch bằng những hành động nhỏ mỗi ngày.

Các mốc thời gian hồi phục sau đột quỵ

Lưu ý khi bạn nhìn vào các mốc thời gian phục hồi sau đột quỵ dưới đây, bạn cần nhớ rằng mỗi lộ trình sẽ có sự khác biệt.

Ví dụ,

Ngay cả khi hai người trải qua đột quỵ ở cùng một khu vực não, thời gian phục hồi vẫn sẽ khác nhau.

Một người sống sót sau cơn đột quỵ bên trái có thể gặp khó khăn khi không thể nói được gì cả, trong khi người khác chỉ gặp khó khăn với việc tìm kiếm từ ngữ hay bị khó nuốt sau đột quỵ. Thời gian phục hồi cho hai người này sẽ rất khác nhau.

Chúng ta sẽ đi chi tiết vào từng mốc thời gian

Ngày 1: Đột quỵ được điều trị

Bạn gặp cơn đột quỵ, nơi đầu tiên bạn đến chính là khoa cấp cứu để ổn định tình trạng.

Khi loại đột quỵ được xác định (đột quỵ thiếu máu hay xuất huyết), bạn sẽ được điều trị phù hợp.

Việc điều trị đột quỵ có thể bao gồm thuốc tan cục máu hoặc phẫu thuật. Nếu cần phẫu thuật, thời gian hồi phục ban đầu của bạn có thể kéo dài hơn.

Khi cơn đột quỵ đã được kiểm soát – việc phục hồi được bắt đầu ngay lập tức.

Hãy tưởng tượng bạn đang tập luyện ngay trên chiếc giường bệnh viện của mình. Cảm nhận sự linh hoạt trở lại từng ngón tay, từng ngón chân.

Sự vận động sớm giúp giảm thiểu tình trạng teo cơ thường gặp khi nằm viện, phá vỡ sự im lìm của cơ thể.

Hành trình phục hồi khởi đầu ngay từ giây phút này!

Quá trình phục hồi sau đột quỵ xoay quanh việc thay thế như vậy, nên vai trò luyện tập các bài tập phục hồi rất quan trọng. Bạn luyện tập một kỹ năng càng nhiều, kỹ năng đó càng trở nên thành thạo hơn, hiệu quả hơn, phục hồi tốt hơn.

Tuần 1-3: Xuất viện

Tùy thuộc vào mức độ nghiêm trọng của cơn đột quỵ và số lượng biến chứng y tế phát sinh, bạn có thể sẽ phải nằm viện từ 1 đến 3 tuần.

Trong thời gian này,

Bạn sẽ được hỗ trợ bởi một đội ngũ chuyên gia giàu kinh nghiệm, họ sẽ đánh giá tình trạng sức khỏe của bạn và giúp bạn nhận biết các tác động phụ có thể xảy ra, như những rối loạn về thể chất hay nhận thức.

Tùy vào tình trạng mà bạn được hướng dẫn 1 trong 4 hướng phục hồi chức năng sau đột quỵ sau:

1. Phục hồi chức năng nội trú:

Nếu bạn cần 3 giờ mỗi ngày để tham gia các hoạt động phục hồi, bạn có thể tiếp tục hành trình hồi phục tại một cơ sở phục hồi nội trú.

2. Phục hồi chức năng bán trú:

Nếu bạn cần mức độ trị liệu thấp hơn với 1-2 giờ trị liệu mỗi ngày, bạn có thể tiếp tục phục hồi tại cơ sở phục hồi chức năng bán trú.

3. Điều trị ngoại trú :

Sau khi xuất viện hoặc cơ sở phục hồi chức năng, nhiều bệnh nhân tiếp tục điều trị bằng cách đến phòng khám ngoại trú nếu cần.

4. Dịch vụ chăm sóc tại nhà:

Nếu bạn được xuất viện nhưng không thể ra nhà do khó khăn về vận động, sử dụng dịch vụ chăm sóc sức khỏe tại nhà có thể là lựa chọn tốt. Dịch vụ này bao gồm các nhân viên y tế và điều dưỡng đến nhà bạn để cung cấp dịch vụ và huấn luyện cho người chăm sóc.

Khi ở nhà, bạn và người thân sẽ cần biết đến 101 Bài tập phục hồi chức năng sau tai biến (Đột quỵ) này.

1-3 Tháng đầu: Giai đoạn phuc hồi Sớm – Nhanh

Trong 3 tháng đầu sau cơn đột quỵ, bạn sẽ thấy sự tiến triển rõ rệt trong quá trình hồi phục. Não của bạn vẫn đang trong trạng thái tăng cường khả năng thích nghi, có nghĩa là việc phục hồi sẽ hiệu quả hơn trong thời gian này.

Đặc biệt nhất,

Sự hồi phục tự phát cũng phổ biến trong khoảng thời gian 1- 3 tháng đầu này.

Hồi phục tự phát là hiện tượng một khả năng hoặc kĩ năng nào đó bị mất sau đột quỵ mà bất ngờ trở lại. Điều này xảy ra khi bộ não tìm ra phương pháp mới để thực thi các công việc đã mất.

Một trong những cách tốt nhất để tận dụng giai đoạn cải thiện nhanh chóng này là tham gia vào liệu pháp nội trú.

Một điều đáng lưu ý hơn,

Sau 3 tháng đầu tiên trong quá trình phục hồi sau đột quỵ, tốc độ cải thiện thường giảm đi và nhiều người thường gặp phải tình trạng không tiếp tục tiến bộ.

Tại thời điểm này,

Hầu hết người sống sót đã trở về nhà và tiếp tục quá trình phục hồi một cách tự lập hoặc dựa vào liệu pháp ngoại viện.

Đáng lo lắng là,

Sự chậm lại hoặc dừng lại của tiến trình cải thiện có thể làm giảm sự hứng thú và làm mất đi động lực để tiếp tục liệu pháp trị liệu sau đột quỵ.

Bác Sỹ Ơi muốn nhấn mạnh điều này, để chắc chắn rằng sau khi bạn đọc bài viết xong bạn sẽ có một lộ trình phục hồi sau đột quỵ cho người thân tốt hơn.

Cho dù việc hồi phục có chậm lại nhưng không có nghĩa là quá trình hồi phục đã kết thúc. Bạn có thể tiếp tục hồi phục trong nhiều năm nếu tiếp tục quá trình phục hồi chuyên nghiệp. Việc tiến triển có lúc giảm sút là một phần bình thường của quá trình hồi phục sau đột quỵ và bạn vẫn tiếp tục tiến bộ.

Vì vậy, bất kỳ ai may mắn sống lại sau đột quỵ nên tiếp tục với vật lý trị liệu cho đến khi lấy lại những kỹ năng đã mất.

6 tháng tiếp theo: Đa phần người sống sau đột quỵ đều cải thiện đi bộ

Trong hành trình phục hồi sau đột quỵ, mỗi người sẽ đạt được những mốc quan trọng riêng. Một trong những mốc quan trọng bất kỳ ai cũng mong muốn đạt được là khả năng đi lại.

Đối với những người gặp tình trạng liệt hay yếu một bên cơ thể ảnh hưởng đến việc đi lại và tự chủ di chuyển.

May mắn thay, nếu bạn tham gia thường xuyên vào chương trình phục hồi, triển vọng đi lại đến mốc 6 tháng rất khả quan.

Kết quả từ một nghiên cứu, 60% số người sống sau đột quỵ không thể đi lại tự do tham gia vào chương trình phục hồi nội trú, đã đi lại được sau 6 tháng. Điều này là một thống kê đầy hy vọng cho thấy sự kiên trì của não bộ.

Với những người phục hồi sau các cơn đột quỵ nhẹ hơn và ít nghiêm trọng hơn, thì phục hồi khả năng đi lại sẽ nhanh chóng hơn.

Bạn cần nhớ rằng sự hồi phục tự phát có thể đã chậm lại ở thời điểm này.

Nhưng đừng ngần ngại,

Hãy lấy lòng dũng cảm để mạnh mẽ tiếp tục với chương trình phục hồi đều đặn. Dù bước chân có chậm, thậm chí dừng lại, hãy nhớ rằng khả năng phục hồi vẫn đang sẵn sàng chờ bạn ở phía trước.

Đừng quên, mỗi sự tiến triển, dù nhỏ nhất, cũng là một bước tiến vào quãng đường hồi sinh. Nếu bạn kiên trì, kiên nhẫn từng bước, từng bước một, không ngừng nghỉ, bạn sẽ thấy mình tiến bộ trên hành trình về đích.

Sau 1 năm: Mỗi người mỗi khác

Sau một năm, không ai có thể chắc chắn về tình hình hồi phục của người bệnh sau đột quỵ.

Một số người có thể đã hồi phục hoàn toàn chức năng, trong khi những người khác vẫn đang theo đuổi quá trình phục hồi.

Những gì chúng ta biết theo báo cáo này, người sống sót sau đột quỵ có thể tiếp tục cải thiện chức năng rõ rệt từ 6 tháng đến 1 năm, và sau đó nữa.

Một nghiên cứu gần đây đã phát hiện ra sự cải thiện liên tục trong chức năng vận động và sức khỏe của những người sống sau đột quỵ sau 1 năm điều trị phục hồi nội trú.

Nghiên cứu khác báo cáo rằng hơn 50% người sống sau đột quỵ đã phục hồi khả năng thực hiện các hoạt động hàng ngày.

Ngoài ra, mặc dù can thiệp sớm rất quan trọng đối với những người bị ảnh hưởng bởi chứng mất ngôn ngữ, nhưng sự phục hồi vẫn có thể phát triển rõ ràng sau 6 tháng.

Đây đều là bằng chứng tốt để tiếp tục tham gia phục hồi sau 1 năm.

5 năm trở lên: Thời gian hồi phục sau đột quỵ vẫn tiếp tục

Chúng ta cần hiểu rõ,

Chiến thắng trong việc hồi phục sau đột quỵ không nằm ở vận tốc, mà ở sự kiên trì.

Dù cảm nhận sự tiến bộ chậm chạp, nhưng sự cải thiện chức năng, nhất là trong cuộc sống hàng ngày của bạn, vẫn hoàn toàn có thể xảy ra.

Tất cả phụ thuộc vào các biến chứng sau đột quỵ cùng với mức độ tham gia vào quá trình phục hồi của chính bạn.

Có bằng chứng cho thấy người bệnh có thể tiếp tục hồi phục sau đột quỵ kéo dài đến 23 năm.

Để nhận thấy những kết quả tích cực trong những tháng năm sau đột quỵ, bạn cần tiếp tục vận động, vận động và phục hồi sau khi ra viện.

Chương trình vận động tại nhà rất có ích, nhất là khi bảo hiểm có thể không bao gồm chi phí cho liệu pháp chính thức sau thời gian dài kể từ khi bi đột quỵ.

Bạn đừng quên có đến hơn 101 Bài tập phục hồi chức năng sau Đột quỵ, hãy chọn những bài tập phù hợp với mình hơn để bắt đầu.

Lời kết: Bạn cần thời gian và sự kiên trì

Quá trình phục hồi sau đột quỵ không giống nhau ở mỗi người. Trong 6 tháng đầu sau cơn đột quỵ, bạn thấy sự cải thiện nhanh chóng nhất. Tuy nhiên, bạn cần biết rằng sự phục hồi vẫn có thể diễn ra sau nhiều năm.

Có những yếu tố bên ngoài mà chúng ta không thể kiểm soát được như tuổi tác, vị trí và kích thước của cơn đột quỵ. Nhưng cũng có những cánh cửa chỉ chúng ta mới có thể mở đó là:

• Thực hiện phục hồi tại nhà,
• Sự kiên trì trong việc tập luyện, và
• Niềm tin không giảm trong bản thân.

Cho dù bạn đang ở giai đoạn phục hồi dài hạn, chỉ cần kiên trì tập luyện thì bạn sẽ thấy sự cải thiện. Bác Sỹ Ơi hi vọng bài viết này đã mang lại hi vọng và sự sáng suốt cho cuộc hành trình phục hồi của bạn.

Một điều quan trọng hơn

Bạn không chỉ phải tham gia vào các bài tập phục hồi chức năng mà còn cần phải xây dựng những thói quen tốt hàng ngày như:

• Đảm bảo giấc ngủ đủ,
• Vận động thường xuyên,
• Duy trì một chế độ ăn uống lành mạnh.
• Đảm bảo bạn đã biết về 9 dấu hiệu tai biến lần 2 để ngăn ngừa một cơn đột quỵ khác.

Những thói quen này không chỉ giúp bạn hồi phục nhanh chóng mà còn giúp giảm nguy cơ tái phát đột quỵ.